Geschiedenis consumptieve cannabis

De mens gebruikt cannabis sativa sinds duizenden jaren vanwege haar roesverwekkende en/of stimulerende eigenschappen. Grafvondsten en oude tekstfragmenten die teruggaan tot ver vóór de christelijke jaartelling, wijzen daarop. Het verschil tussen consumptief en spiritueel of godsdienstig gebruik is vaak moeilijk aan te geven. Hieronder vind je de geschiedenis van consumptieve cannabis.


Cannabis van oudheid tot middeleeuwen

 Azië

In het graf van een gemummificeerde sjamaan (rond 1000 v. Chr.) in China zijn cannabisbladeren en -zaden gevonden. Cannabis wordt in oude Chinese teksten 'bevrijder van zonden' genoemd, in latere perioden wordt dat 'gever van genot'.

Cannabis in graf mummie

Ook de Rig-Veda (1400 v. Chr.), de oudste van vier heilige hindoeteksten, verwijst (vermoedt men) naar de cannabisplant als plant die 'de goden zichtbaar maakt'. Het Sanskriet, de belangrijkste liturgische taal van het hindoeïsme, bevat het woord ganjika dat sterk lijkt op ganja, de moderne aanduiding van cannabis.

Griekenland en Balkan

In Roemenië zijn verkoolde cannabiszaden gevonden, waarschijnlijk verbrand bij magisch-religieuze handelingen (2500 v.Chr.). Priesters in Thracië verbrandden cannabisbloemen om door de vrijkomende dampen in trance te raken.

De Griekse geschiedschrijver Herodotus beschrijft rond 500 v. Chr. hoe de Scythen cannabisvruchten roosterden bij begrafenissen om 'het verdriet vergeten en contact met de overledene krijgen'.

Midden-Oosten en Romeinen

Door de Assyriërs en in Mesopotamië werden cannabisdampen gebruikt als (roes)middel bij rituelen. Uit de eerste eeuwen na Christus dateren diverse Romeinse beschrijvingen van de plant en zijn roesverwekkende eigenschappen. De arts Galenus (± 200 na Chr.) meldt dat cannabis wordt verwerkt in gerechten die 'grote hilariteit' veroorzaken.

Noordwest-Europa

Ook de Germanen, Kelten en Vikingen waren waarschijnlijk bekend met de hallucinerende eigenschappen van cannabis.

Cannabis van middeleeuwen tot 1900

Europa

De Vlaamse plantkundige en arts Dodonaeus beschrijft in zijn Cruydeboeck (1554) het eten van geroosterd cannabiszaad tezamen met een zoete drank als afsluiting van de maaltijd 'om vrolijk te worden'. En van Shakespeare wordt vermoed dat hij cannabis rookte, 'zodat hij reizen in zijn hoofd kon maken'.

Door de veldtocht van Napoleon naar Egypte in 1798 ontdekten Franse soldaten de sterke Indische Cannabis als medicijnhennepvariant die in Egypte werd gerookt. Tot ongenoegen van de Franse legerleiding, die het gebruik van 'hasjiesj' verbood. Zonder succes. In heel Europa ontdekten kunstenaars, medici en 'gewone burgers' de roesverwekkende en stimulerende eigenschappen van de in het Midden-Oosten gebruikte cannabis indica.

De Nieuwe Wereld

De Europese ontdekkers van Amerika brengen de cannabisplant naar Noord- en Zuid-Amerika. In de eerste plaats vanwege zijn nut voor de scheepvaart. Maar ook daar ontdekt men cannabis als roesmiddel. De Mexicanen noemen het 'mariguan', dat zij roken of toevoegen aan alcoholische dranken.

Afrika

Ook in Afrika wordt cannabis ontdekt door handel met Arabische volkeren. Het eerste gebruik ontstaat in Ethiopië. Eerst kauwt men op de bladeren, maar al snel leren de Afrikanen cannabis te roken.

Cannabis na 1900

Wereldwijd ontstaat wetgeving die het gebruik van opium, alcohol en cannabis aan banden legt (lees verder: Geschiedenis wetgeving cannabis. Door het verbod op alcohol in de jaren twintig groeit in de VS het cannabisgebruik sterk. De Marihuana Tax Act van 1937 maakt echter niet alleen het gebruik maar ook alle teelt van cannabis in de VS illegaal. In Europa is de teelt van cannabis niet overal verboden.

Jongerencultuur

Cannabisgebruik wordt een onderdeel van de flowerpower-beweging in de Verenigde Staten en Europa. In juli 1967 roept een advertentie in The Times, mede ondertekend door The Beatles, op tot legalisering van marihuana. In Nederland stellen de provo's met ludieke acties het cannabisverbod ter discussie.  Het cannabisgebruik onder jongeren neemt toe.

Cannabis privé

Consumptie cannabis in joint

De maatschappelijke discussie over de (on)schadelijkheid van de verschillende 'stimulerende middelen' groeit. Evenals de kennis van de verschillende cannabisvariëteiten en de werking ervan. Sinds 1976 is privébezit (en gebruik) van cannabis in Nederland opnieuw toegestaan.

Cannabis wordt wereldwijd in populariteit slechts overtroffen door alcohol, cafeïne en tabak.

Alleen al in de VS zeggen meer dan 100 miljoen Amerikanen ooit cannabis te hebben gebruikt. Volgens het Trimbos Instituut geldt hetzelfde voor 25% van de Nederlanders. Ongeveer 6% van de mannen en 2% van de vrouwen gebruikt op dit moment af en toe cannabis. Zie Cijfers cannabisgebruik voor meer details.