Productieketen cannabis

De productieketens van cannabis kunnen we overeenkomstig het gebruik ervan indelen. Dat betekent: een productieketen voor consumptief, medicinaal respectievelijk industrieel cannabisgebruik. Niet elk gebruik kent een legaal, overzichtelijk productieproces. In dat opzicht verschillen de productieketens van medicinale en consumptieve cannabis hemelsbreed van elkaar, terwijl de hennepvezelteelt nog relatief in de kinderschoenen staat.

Productieketen consumptieve cannabis

Cannabis in bloei

De kweek van cannabis is in Nederland geheel verboden. Maar het telen van niet meer dan vijf planten wordt niet strafrechtelijk vervolgd. Dat is wel het geval als het gaat het om meer dan vijf planten. De hoogte van de boete of straf hangt af van ‘de mate van professionaliteit’. Hoe groter de mate van professionaliteit, des te strenger de straf.

Naar schatting is driekwart van de cannabis die in Nederland wordt gebruikt, in Nederland gekweekt. Daarnaast gaat een deel van de Nederlandse cannabis naar het buitenland. Cijfers daarover zijn niet bekend.

Bij de professionele ofwel bedrijfsmatige teelt, die dus in alle gevallen illegaal is, vallen vier categorieën te onderscheiden:

  1. zelfstandige telers in eigen woning (tussen honderd en duizend planten),
  2. grootschalige zelfstandige telers in bedrijfspanden (duizend planten of meer),
  3. exploitanten met vijf tot tien plantages in woningen van anderen
  4. criminele organisaties die op grote schaal opereren.

 

In 2005 en in 2006 werden jaarlijks circa 6.000 cannabiskwekerijen ontmanteld. Dit is een schatting. Precieze cijfers ontbreken. Dat heeft verschillende oorzaken.

Distributie van consumptieve cannabis vindt onder meer plaats door coffeeshops. In 2009 telde Nederland 666 officieel gedoogde coffeeshops. De helft daarvan bevindt zich in steden met meer dan 200.000 inwoners. Daarnaast is cannabis via illegale verkooppunten te verkrijgen (thuis- en straatdealers, onder-de-toonbank-dealers in horecagelegenheden en thuisbezorging na telefonische bestelling). Een schatting uit 2004 – recentere cijfers zijn niet bekend – geeft aan dat 70% van de lokale cannabis uit coffeeshops komt. De overige 30% zijn niet-gedoogde aanbieders (enkele duizenden).

Productieketen medicinale cannabis

De productieketen van medicinale cannabis is eenvoudig, overzichtelijk en gereguleerd. Die regulering vindt plaats door het Bureau voor Medicinale Cannabis (BMC), onderdeel van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

Testen van cannabis_BCM

Slechts één bedrijf in Nederland mag op dit moment medicinale cannabis telen. Dat gebeurt in opdracht van het BMC. Voor de teelt gelden strenge kwaliteitseisen. Zo wordt cannabis binnen gekweekt, onder kunstlicht en op hydrocultuur. Door de strenge eisen is medicinale cannabis van farmaceutische kwaliteit en heeft hij een constante samenstelling. BMC weegt de oogst, controleert deze op uiterlijk en maakt hem gereed voor verzending naar het laboratorium en het doorstralingsbedrijf. Doorstralen gebeurt om cannabis steriel en langer houdbaar te maken. Via een verpakkings- en distributiebedrijf wordt de medicinale cannabis uitgeleverd aan apotheken. Medicinale cannabis is uitsluitend op doktersrecept bij apotheken te krijgen. Legaal.

Productieketen industriele cannabis

Het industrieel gebruik van hennep begint met de teelt door akkerbouwbedrijven. Sinds 1992 is hennepteelt officieel toegestaan. Daarbij gaat het om de hennepvariant cannabis sativa  met een zeer laag THC-gehalte. De teelt is aangifteplichtig. Dat betekent dat henneptelers periodiek worden bezocht door controlerende instanties. Zij meten of het THC-gehalte niet boven 0,2% uitkomt.

De akkerbouwbedrijven telen de hennep veelal op contractbasis voor hennepverwerkende bedrijven. In Nederland leveren deze bedrijven vooral constructiemateriaal voor auto's (als alternatief voor onder meer staal en plastic) en bouwmateriaal voor gebouwen (als alternatief voor bijvoorbeeld bakstenen, beton en isolatie).

In 2009 werd in Europa ongeveer 15.000 hectare hennep geteeld. Frankrijk had daarin het grootste aandeel (11.000 hectare). Daar is de papierindustrie een grote afnemer. Nederland kent circa veertig telers, met een totaal areaal van circa 550 hectare (vergelijkbaar met 1100 voetbalvelden).

Henepproductie

Afbeeldig ovegenomen uit het rapport 'Groene Grondstoffen - Industriële hennep’ van het Provinciaal Onderzoeks- en Voorlichtingscentrum voor Land- en Tuinbouw (Belgische provincie West-Vlaanderen).